INSIGHTS
De briefing.
Scherpe inzichten op het snijvlak van IAM, AI Governance, digitale werkplek en programmamanagement. Geen hype — wel wat er op een woensdagochtend werkelijk misgaat.
De vijf domeinen.
Kies je vertrekpunt — het archief springt direct naar dat onderwerp.
AI GOVERNANCE AI Governance & Security AI-agents, non-human identity, Shadow AI en supply chain. 13 artikelen → IAM & ACCESS IAM & Access Governance Identity governance, IGA, recertificering, NIS2 en vendor-keuze. 13 artikelen → DIGITAL WORKPLACE Digital Workplace Werkplektransformatie, adoptie en het actor-model. 5 artikelen → CHANGE & PROGRAMMA Change & Programma ADKAR, programmaregie en eigenaarschap. 7 artikelen → SOVEREIGNTY & EU Digital Sovereignty & EU Open source, EU-alternatieven en procurement. 3 artikelen →
Start hier — leespaden.
Drie stukken op rij die samen één betoog vormen.
Waarom IAM-programma’s stuklopen — en wat wél werkt
Alle artikelen
CHANGE & PROGRAMMA
Meerjarig IAM-programma aansturen zonder stilstand
Een meerjarig IAM-programma faalt zelden op techniek, maar op stilstand tussen streams. Over governance, momentum en de rol van een onafhankelijke trekker.
Lezen → IAM & ACCESS
PAM in productie: vaulten is het makkelijke deel
Privileged Access Management strandt zelden op de installatie. Vaulten is het makkelijke deel; het werk zit in service accounts, break-glass en overdracht.
Lezen → AI GOVERNANCE
Toegangsbeheer voor AI-agents: eerst het fundament
We bouwen toegangsbeheer voor AI-agents terwijl RBAC en entitlements nog niet kloppen. Runtime authorization vraagt juist méér van je fundament, niet minder.
Lezen → IAM & ACCESS
Cyberbeveiligingswet: wat verandert op 15 augustus
De Cyberbeveiligingswet geldt vanaf 15 augustus 2026. Wat er verandert, waarom bestuurders nu persoonlijk aansprakelijk zijn, en wat je nú moet doen.
Lezen → AI GOVERNANCE
AI-kosten beheersen: toen de rekening kwam
AI zou dure developers vervangen. De token-rekening van 2026 zegt iets anders: AI-kosten beheersen is een governance-discipline — en soms is de mens goedkoper.
Lezen → SOVEREIGNTY & EU
Open source en soevereiniteit: de les van WordPress
Open source governance en rechtsmacht bepalen je soevereiniteit meer dan de licentie. Wat WordPress, FAIR en TYPO3 leren over controle, jurisdictie en kosten.
Lezen → IAM & ACCESS
Cyber Resilience Act en NIS2: hoe ze in elkaar grijpen
De Cyber Resilience Act beveiligt producten, NIS2 organisaties. Hoe ze in elkaar grijpen, welke deadlines nu al tellen en hoe je CRA als inkoophefboom inzet.
Lezen → CHANGE & PROGRAMMA
Een IAM-programma opstarten: de eerste 90 dagen
Een IAM-programma opstarten zonder maandenlang inventariseren? De eerste-90-dagen-aanpak van een interim-trekker, en wat een opdrachtgever eraan overhoudt.
Lezen → CHANGE & PROGRAMMA
Interim programma manager, SI of vast: IAM-keuzekader
Een interim programma manager, SI of vaste hire voor je IAM-programma? Een eerlijk keuzekader — inclusief wanneer externe inhuur niet nodig is.
Lezen → CHANGE & PROGRAMMA
Auditbevindingen: van non-conformiteit naar controle
Auditbevindingen oplossen zonder paniek: een pragmatische audit recovery-aanpak om in zes maanden van non-conformiteit naar werkende controle te komen.
Lezen → SOVEREIGNTY & EU
Digitale soevereiniteit: waarom 'EU' geen vinkje is
Een EU-hoofdkantoor maakt een leverancier nog niet soeverein. Hoe ik de Digital Sovereignty Heatmap opschoonde en wat dat over het label zegt.
Lezen → IAM & ACCESS
Wie beheert de identiteit van je AI-agent? NHI in IAM
Agentic AI is het buzzword van 2026. Maar elke AI-agent die iets doet, heeft toegang nodig, en die identiteiten beheert bijna niemand. Een nuchtere blik.
Lezen → AI GOVERNANCE
Bring Your Own AI: wat er werkelijk gebeurt op de werkplek
Bring Your Own AI: 90% van medewerkers gebruikt persoonlijke AI-tools voor werk. Hoe je dit in goede banen leidt vóór EU AI Act Artikel 4.
Lezen → DIGITAL WORKPLACE
Digitale werkplek transformatie: waarom 88% faalt op cultuur
88% van digitale werkplek transformaties faalt. Microsoft 2026: cultuur weegt twee keer zwaarder dan techniek. Wat een programma wel doet slagen.
Lezen → IAM & ACCESS
IAM Business Case: wat 10 min toegangsverlies kost
IAM business case maken? Ontdek hoe toegangsproblemen miljoenen aan productiviteit kosten en waarom IAM meer oplevert dan security en compliance alleen.
Lezen → CHANGE & PROGRAMMA
Recertificering (IAM) als changemanagement: hoe ADKAR helpt
Recertificering wordt behandeld als IAM-proces. Met Prosci's ADKAR-model maak je er een changemanagement-traject van — en voorkom je bulk-approval.
Lezen → CHANGE & PROGRAMMA
Waarom je IAM-rollout struikelt op de manager, niet op SailPoint
IAM-rollouts mislukken zelden op SailPoint of Omada. Wel op de manager-laag. Tips en handvaten hoe te voorkomen vanuit oogpunt van een programma manager.
Lezen → SOVEREIGNTY & EU
Open Source First in IAM: voorbij de Magic Quadrant
Praktische aanpak voor IAM-procurement voorbij de Magic Quadrant: EU- en open source-alternatieven altijd meewegen. SUSE-brief, Dries Buytaert, TYPO3.
Lezen → CHANGE & PROGRAMMA
Waarom IAM-projecten falen op governance, niet op techniek
IAM-projecten falen zelden op techniek, maar op governance, regie en eigenaarschap. Wat een onafhankelijke programma manager daarin wel en niet doet.
Lezen → AI GOVERNANCE
Waarom AI governance zonder IAM uiteindelijk stukloopt
AI governance, identity governance en IAM lopen in de moderne enterprise in elkaar over op een punt dat onderbelicht blijft: wie of wat handelt onder welke autorisatie, namens wie, met welke scope. Zolang die identity-laag niet expliciet is, blijft elk AI-programma — hoe goed ook doordacht — een verzameling principes zonder operationele aansluiting. AI agents, service accounts, workload identities en delegated access blijven daardoor opereren in een grijs gebied waarin niemand op een woensdagochtend exact kan reconstrueren wie wat mocht en namens wie het is gedaan.
Lezen → AI GOVERNANCE
Microsoft Copilot maakt zichtbaar wat je tien jaar geleden al fout had
Een medewerker stelt zijn Microsoft 365 Copilot een vraag: "wat verdienen mijn collega's gemiddeld" of "wat zijn de plannen voor de reorganisatie volgend kwartaal". Copilot zoekt netjes door alles wat hij in jouw tenant kan zien, vindt een Excel met salarisdata of een Word-bestand met conceptplannen, en geeft een keurige samenvatting terug.
Lezen → AI GOVERNANCE
Browser-based AI agents: 'DLP regelt het' is een misverstand
DLP is geen oplossing voor browser-based AI agents — het ziet semantiek niet, delegated action niet, en prompt injection blijft een blinde vlek.
Lezen → DIGITAL WORKPLACE
De digitale werkplek verandert van toolset naar actor-model
Twintig jaar lang was de digitale werkplek een toolset. Een mailprogramma, een fileshare, een browser, een chattool, en later een hele suite aan SaaS-applicaties. De medewerker bediende ze. Het IT-systeem zorgde dat de tools draaiden. Iedereen wist wie waar verantwoordelijk voor was.
Lezen → AI GOVERNANCE
Wie is eigenaar van een AI-agent binnen de organisatie?
Een vraag die ik de laatste tijd op steeds meer plekken hoor: van wie is die AI-agent eigenlijk? Het klinkt simpel. Het is dat niet. Een AI-agent doet werk. Hij heeft rechten. Hij benadert systemen. Hij produceert output waar iemand iets mee gaat doen. En toch zit er in de meeste organisaties geen formele eigenaar achter — niet eens een gedocumenteerde "deze agent is van team X". Hooguit een naam in een Teams-kanaal van wie hem ooit heeft opgezet. Dat gaat niet lang goed.
Lezen → AI GOVERNANCE
Shadow AI is geen schaduw-IT probleem maar een governanceprobleem
Op steeds meer gesprekken hoor ik de term Shadow AI vallen. Vaak in de context van: "we moeten dit gaan verbieden." Of: "we hebben een policy nodig." Of: "we moeten het via de proxy gaan blokkeren." Dat klinkt logisch. Het is alleen meestal niet wat er nodig is. Want Shadow AI lijkt oppervlakkig op schaduw-IT dezelfde structuur, dezelfde reflex bij IT en security maar het is een wezenlijk ander vraagstuk. En als je het op dezelfde manier aanpakt, los je vrij weinig op.
Lezen → AI GOVERNANCE
AI Skills zijn de nieuwe aanvalsvector - daarom bouwde ik Accans Skills
AI agents worden snel volwassen. Ze lezen documentatie, gebruiken API's, doorzoeken repositories, openen bestanden, draaien terminalcommando's. In sommige gevallen nemen ze al zelfstandig acties namens een gebruiker of een hele organisatie.
Lezen → AI GOVERNANCE
Tool poisoning: hoe één regel tekst je hele AI-keten kantelt
Tool poisoning is geen klassieke aanval, het is een instructie in een tool description die je AI agent als legitieme guidance leest. Wat dat betekent voor governance, en waarom je huidige tooling het niet vangt.
Lezen → AI GOVERNANCE
AI als hefboom voor aanvallers: hoe het dreigingslandschap kantelt
Een paar jaar geleden vergde serieus vulnerability research jaren specialisatie. Reverse engineering. Fuzzing. Exploit chaining. Dingen die je niet leert door een avond YouTube. Het hek rond aanvalsmogelijkheden stond hoog. En defenders konden uitgaan van een vertraagde dreiging.
Lezen → AI GOVERNANCE
Het ClawSwarm-incident: de zwakke plek in de agent-economie
30 ClawHub-skills zetten 9.800 argeloze AI-agents in voor een crypto-experiment. Geen malware, wel een supply chain-incident in de agent-economie.
Lezen → IAM & ACCESS
Europese IAM-vendors: PAM, IGA, CIAM en authenticatie
Europese IAM-vendors per categorie: Wallix, Omada, Evidian, OneWelcome, Soffid, Airlock en meer — voor wie de longlist verder wil dan SailPoint en Okta.
Lezen → IAM & ACCESS
Non-Human Identities en AI: de nieuwe rollen en werkvormen binnen IAM
Non-human identities overtreffen menselijke accounts in veel omgevingen inmiddels met een factor tientallen tot ver boven de honderd op één. AI agents versnellen dat verder. Organisaties bouwen daarmee in hoog tempo AI-capabilities op een identity-fundering die daar oorspronkelijk niet voor ontworpen is.
Lezen → IAM & ACCESS
AI-agents in IAM: de rekensom achter access monitoring kantelt
Er wordt weleens geschreven dat IAM-programma's detectie "vergeten". In mijn praktijk klopt dat beeld niet.
Lezen → IAM & ACCESS
NIS2 en IAM: waarom identity & access management nu bestuurlijke prioriteit is
Op 15 april 2026 stemde de Tweede Kamer in met de Cyberbeveiligingswet. Niet de meest sexy naam, maar dat is dus hoe Nederland de Europese NIS2 richtlijn in de wet giet.
Lezen → IAM & ACCESS
Booking en Basic-Fit: geen hack, wel een probleem
Afgelopen week twee datalekken bij twee grote Nederlandse namen. Basic-Fit eerst: ongeveer een miljoen leden, inclusief IBAN nummers, via het bezoekregistratiesysteem.
Lezen → IAM & ACCESS
AI als versneller in Identity & Access Management
Hoe kunstmatige intelligentie IAM-processen transformeert — van provisioning tot anomaly detection.
Lezen → IAM & ACCESS
NIS2-deadline nadert - ben je voorbereid?
Cyberbeveiligingswet (NIS2) treedt 1 juli 2026 in werking — aangenomen door de Tweede Kamer op 15 april. Drie vragen die elke CISO zichzelf nu moet stellen.
Lezen → AI GOVERNANCE
When Your CMS Leaks — T3CON 2025 recap
Over de risico's van zwakke access governance en ontbrekend AI-toezicht in CMS-omgevingen.
Lezen → IAM & ACCESS
AI binnen IAM: Innovatie die risico's minimaliseert en processen stroomlijnt
Hoe kunstmatige intelligentie IAM-processen transformeert — van rolontdekking tot realtime risicodetectie.
Lezen → DIGITAL WORKPLACE
Digitale laaggeletterdheid: bedreiging voor digitale transformatie
Waarom digitale laaggeletterdheid een onderschat risico is bij digitale transformaties — en wat organisaties, onderwijs en werkgevers eraan kunnen doen.
Lezen → DIGITAL WORKPLACE
De digitale werkplek staat voor de grootste verandering ooit
Hoe nieuwe invoertechnologieën als spraak, VR en gesture control het toetsenbord en de muis gaan vervangen — en wat dat betekent voor inclusiviteit.
Lezen → DIGITAL WORKPLACE
Digitale transformatie is geen digitalisatie
Waarom het inzetten van digitale tools geen digitale transformatie is — en wat het verschil maakt, aan de hand van het voorbeeld Tesla.
Lezen →Geen artikelen gevonden met deze filters.