EU AI Act — wat het betekent in 2026.

Veelgestelde vragen over de EU AI Act.

Wat is de EU AI Act precies?

De Europese AI-verordening, in mei 2024 aangenomen, die AI-systemen classificeert op risico (unacceptable, high, limited, minimal) en daar verplichtingen aan koppelt. Voor high-risk systemen gelden eisen rond logging, traceerbaarheid, menselijk toezicht en een inventaris van wat het systeem doet. Sancties kunnen oplopen tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden praktijken; voor Artikel 4 en andere intermediate breaches tot €15 miljoen of 3%.

Wat veranderde er op 7 mei 2026 met het Digital Omnibus?

Raad, Parlement en Commissie bereikten een akkoord om de handhaving van high-risk-verplichtingen (Annex III stand-alone AI-systemen) uit te stellen van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027 (+16 maanden); Annex I (in producten ingebed) van 2 augustus 2027 naar 2 augustus 2028. Reden: de geharmoniseerde technische standaarden waarmee organisaties moeten implementeren, zijn nog niet af. De Artikel 4-deadline van 2 augustus 2026 is bewust níet uitgesteld.

Wat eist Artikel 4 — en wanneer wordt het echt handhaafbaar?

Werkgevers moeten een "voldoende mate van AI-geletterdheid" borgen bij iedereen die binnen de organisatie met AI-systemen werkt. De tekst verwijst naar "personen die namens hen met de werking en het gebruik van AI-systemen te maken hebben" — dat is ruimer dan alleen werknemers. Het omvat ingehuurde krachten, dienstverleners en in sommige interpretaties zelfs klanten. De wettelijke verplichting bestaat al sinds 2 februari 2025; nationale toezichthouders krijgen pas vanaf 2 augustus 2026 supervisory powers en sanctie-bevoegdheid (tot €15 miljoen of 3% omzet).

Wat is het verband tussen de AI Act en IAM?

High-risk AI-systemen moeten kunnen aantonen wie of wat onder welke autorisatie heeft gehandeld. Voor autonome AI-agents betekent dat: identity-koppeling per agent, eigenaarschap belegd bij een mens, en logging die de actor herleidbaar maakt. Zonder werkende IAM-fundamenten is AI-governance beleidstheater — de AI Act maakt dat aansprakelijkheidsrisico expliciet. Het Omnibus-uitstel van Annex III koopt tijd, maar verlaagt niet de uiteindelijke lat.

Geldt de AI Act ook voor mijn ChatGPT-gebruik op werk?

Niet als high-risk systeem voor de meeste use cases, wel onder de transparantie- en geletterdheidsplichten. Persoonlijke AI-tools die medewerkers meenemen (Bring Your Own AI) vallen onder de werkgever-verantwoordelijkheid voor Artikel 4 — die handhaving start op 2 augustus 2026. Verbieden werkt zelden; formaliseren, trainen en grenzen stellen wel.